Ontwikkeling van kinderen volgen
Sinds 1 juli 2026 moet iedere gastouder de ontwikkeling van de opgevangen kinderen volgen. In het pedagogisch werkplan beschrijf je hoe je dat in jouw opvang doet. De manier waarop je observeert en volgt is vormvrij.
info Wat is het?
Door kinderen bewust te observeren krijg je zicht op wat zij al kunnen, waar hun interesses liggen en waarbij zij extra ondersteuning kunnen gebruiken. Je kunt activiteiten en begeleiding daardoor beter laten aansluiten en mogelijke zorgen in de ontwikkeling tijdig signaleren en met ouders bespreken.
De wet schrijft geen vast observatiemodel voor. In de praktijk kun je letten op sociaal-emotionele ontwikkeling, taal en communicatie, motorische ontwikkeling, cognitieve ontwikkeling en zelfredzaamheid.
checklist Wat moet ik doen?
- Kijk in gewone situaties — observeer tijdens vrij spel, eten, buiten spelen, verzorgingsmomenten en contact met andere kinderen.
- Noteer concreet — schrijf op wat je daadwerkelijk ziet of hoort, zonder meteen een oordeel of diagnose.
- Kijk naar ontwikkeling over tijd — let op patronen, nieuwe vaardigheden en veranderingen.
- Stem je aanbod af — gebruik je observaties om materialen, activiteiten en begeleiding beter te laten aansluiten.
- Bespreek bijzonderheden met ouders — deel wat je ziet op een rustige, feitelijke manier en vraag wat ouders thuis merken.
fact_check Wat moet ik kunnen aantonen?
Beschrijf in je pedagogisch werkplan kort en concreet hoe jij de ontwikkeling volgt: hoe en tijdens welke momenten je observeert, welke aspecten je volgt, hoe je je aanbod aanpast en hoe je bevindingen en zorgen met ouders bespreekt.
Vastleggen? Denk aan privacy. Leg je informatie over de ontwikkeling van een kind vast, dan moet je volgens de Rijksoverheid hiervoor uitdrukkelijke toestemming van de ouders vragen. Ook voor het delen van deze gegevens met anderen (bijvoorbeeld school of BSO) is toestemming nodig. Bewaar observaties veilig en noteer alleen wat nodig is.
Als je je zorgen maakt: een gastouder stelt geen diagnose. Leg feitelijk vast wat je ziet, bespreek dit met de ouders en overleg zo nodig met de pedagogisch beleidsmedewerker van je gastouderbureau.
Voorbeeld van een feitelijke observatie: "Tijdens het bouwen maakte Noor een toren van zes blokken. Toen deze omviel, probeerde zij het opnieuw en vroeg daarna een ander kind om mee te bouwen." Vermijd conclusies zoals "Noor loopt achter" zonder professionele beoordeling.
